Spółka jawna może zostać zlikwidowana oraz wykreślona z KRS w sposób przyśpieszony bez konieczności przeprowadzenia formalnego i trwającego co najmniej kilka miesięcy postępowania likwidacyjnego. Dają taką możliwość przepisy kodeksu spółek handlowych w postaci „innego  sposobu zakończenia działalności spółki” czyli porozumienia likwidacyjnego. Zapraszam do lektury.

Zgodnie z art. 67 § 1 kodeksu spółek handlowych w przypadku rozwiązania spółki jawnej należy przeprowadzić likwidację spółki, chyba że wspólnicy uzgodnili inny sposób zakończenia działalności spółki. Oznacza to, iż ustawodawca co do spółki jawnej przewidział dwa sposoby zakończenia działalności spółki tj. pierwszy sposób, który stanowi likwidację spółki (sformalizowane postępowanie likwidacyjne), oraz drugi sposób czyli uzgodnienie przez wspólników innego sposobu zakończenia działalności spółki tzw. porozumienie likwidacyjne.

            W niniejszym artykule skupię się na tym drugim sposobie tj. porozumieniu likwidacyjnym, zwłaszcza, że jest to sposób, który umożliwia szybsze, albowiem nie wymagające procedury likwidacyjnej, zakończenie działalności spółki i wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego.

            W pierwszej kolejności, należy ustalić czy umowa spółki jawnej przewiduje taki tryb czy też nie wymaga obowiązkowego przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego.         

            W przypadku, gdy umowa przewiduje obowiązkowe postępowanie likwidacyjne, w mojej ocenie, należy w pierwszej kolejności dokonać zmiany umowy spółki i zmodyfikować właściwe postanowienie umowy spółki w taki sposób, aby umożliwić zakończenie działalności spółki poprzez uzgodnienie przez wspólników innego sposobu zakończenia działalności spółki. W tym miejscu należy zauważyć, że zmiana umowy spółki jawnej dla swej prawnej skuteczności nie wymaga wcześniejszego zgłoszenia do KRS, jak ma to miejsce w przypadku spółki z o.o. (patrz: art. 255 § 1 ksh), co oznacza w praktyce, iż można w ramach jednego wniosku do KRS zgłosić zmianę umowy spółki oraz wniosek o wykreślenie spółki.

            W przypadku, gdy umowa wprost przewiduje możliwość uzgodnienia innego sposobu zakończenia spółki należy sprawdzić czy w tym postanowieniu są zawarte szczegóły co do takiego porozumienia czy też postanowienie ma charakter ogólny (np. brzmienie zbliżone do art. 67 § 1 ksh.).

            Kolejnym etapem jest podjęcie uchwały o rozwiązaniu spółki oraz o odstąpieniu od przeprowadzenia likwidacji i uzgodnieniu innego sposobu zakończenia działalności spółki w postaci zawarcia porozumienia likwidacyjnego. Uchwała taka powinna zostać podjęta jednogłośnie. Uchwała ta dokonuje formalnego rozwiązania spółki zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ksh oraz określa sposób zakończenia jej działalności.

            Następny etap to przygotowanie i podpisanie porozumienia likwidacyjnego. Co takie porozumienie powinno zawierać? Ustawa nie reguluje elementów składowych. Natomiast można wskazać takie elementy w oparciu o praktykę tj:

• opis stanu faktycznego spółki tj. że osoby zawierające to porozumienie są wspólnikami, wskazanie uchwały o rozwiązaniu spółki;
• opis majątku spółki; celem ułatwienia analizy dokumentu można zastosować na podział stosowany w sprawozdaniach finansowych (tj. w bilansie) na aktywa i pasywa;
  • w ramach aktywów można przyjąć następujące pozycje:
    • nieruchomości,
    • ruchomości,
    • wierzytelności,
    • akcje, obligacje lub inne papiery wartościowe,
    • wartości niematerialne i prawne,
    • środki pieniężne w gotówce,
    • środki pieniężne na rachunku bankowym;
  • w ramach aktywów można przyjąć następujące pozycje:
    • zobowiązania,
    • rezerwy na zobowiązania,
    • potencjalne zobowiązania z tytułu poręczeń, zastawów, zastawów rejestrowych lub hipotek,
  • oświadczenia co do formy prowadzenia rachunkowości (tzw. pełna rachunkowość lub podatkowa książka przychodów i rozchodów);
  • oświadczenie co do postępowań sądowych, administracyjnych, podatkowych, sądowo-administracyjnych lub egzekucyjnych,
  • postanowienia dotyczące podziału majątku spółki,
  • postanowienia dotyczące następstwa prawnego oraz solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki,
  • postanowienie co do przechowawcy dokumentów spółki.

            Oczywiście w konkretnym przypadku w porozumieniu mogą zostać zawarte inne jeszcze postanowienia, które będą determinowane przez dany stan faktyczny spółki.

            Mając tak przygotowane dokumenty źródłowe możemy składać wniosek o wykreślenie spółki z Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych.

            Co istotne, omawiany sposób likwidacji spółki może mieć zastosowanie również do spółki partnerskiej oraz spółki komandytowej. Natomiast ten sposób nie ma zastosowania do likwidacji spółki komandytowo - akcyjnej (patrz: art. 150 ksh).

r. pr. Karol Kłosowski